İNTERNETTEN ONLİNE GÜVENLİ ALIŞVERİŞ REHBERİ
 

KONU BAŞLIKLARI:

İnternetten Güvenli Alışveriş

Online Alışverişte Kredi Kartı Kullanmak Riskli midir?

İnternette Güvenli Ortam SSL (Secure Socket Layer) Bağlantı Protokolü

SSL Sertifikası Kontrolü

Alışveriş Yapmayı Düşündüğünüz Internet Mağazası Hakkında Bilgi Sahibi Olun

Birim Fiyatları ve Alışverişinizin Toplam Tutarını Kontrol Edin

Teslimat, İade ve Garanti Koşulları Hakkında Bilgi Sahibi Olun

Gizlilik İlkelerini Gözden Geçirin

Sipariş Numaranızı Kaybetmeyin

Sanal Kredi Kartları Nedir? Nasıl Kullanılır?

3D Secure Güvenlik Önlemi

İNTERNETTEN GÜVENLİ ALIŞVERİŞ:     (Başa Dön)

İnternetten online alışveriş, günümüzde tercih edilme oranı hızla artan bir alışveriş yöntemidir. Buna bağlı olarak internetten online alışveriş imkanı sunan site sayısıda hızla artmaktadır. Ülkemizde de hızla yaygınlaşan ve son derece kaliteli hizmet veren alışveriş siteleri sayesinde arkadaşımıza hediye seçebiliyor, tatil rezervasyonumuzu yaptırabiliyor, hatta pazar alışverişimizi bile internet üzerinden yapabiliyoruz. Bu sitelerin işletme maliyetleri, mağazalara oranla oldukça düşük olduğundan, aradaki fark müşteri lehine fiyatlara yansımaktadır. Bu kadar talep ve böyle bir pazar karşısında tabiki bunu suiistimal eden fırsatçılarda olabilir. Dolayısıyla önümüze gelen her siteden alışveriş yapmamak veya alışveriş yapacaksak kredi kartı dışında bir ödeme yöntemi seçmek ileride umulmadık faturalarla karşılaşmamızı önleyebilir. Öncelikle, sitenin gerçek bir firmaya ait olduğundan emin olmadan hiçbir işlem yapmamalısınız. Bunu anlamak için sitenin “Hakkımızda” veya “İletişim” sayfalarından şirket bilgilerine ve adresine ulaşabilir bu bilgileri farklı ortamlarda kontrol edebilirsiniz. Bunun yanında alışveriş yapacağınız site adresinin bu bilgilerle uyumlu olduğunu yani alışveriş hizmeti sunan şirkete ait bir alan adı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. Alışveriş yapacağınız site bedava bir web alanı üzerinden hizmet veriyorsa, bedava olarak alınmış bir e-posta adresi veya telefon numarası belirtilmemiş ise o siteye temkinli yaklaşmakta fayda var.

İnternetten alışveriş yaparken kredi kartı gibi önemli bilgilerinizi girmeden önce güvenli bir sunucuya yönlendirilmiş olmalısınız. Güvenli sayfaların adresleri ‘http://’ yerine ‘https://’ ile başlar örneğin “https://www.alisverissitesi.com”. Tarayıcınızın sağ alt köşesinde belirecek bir kilit simgesi sayesinde de güvenli bir sayfada olduğunuzu anlayabilirsiniz. Güvenli sayfalara girdiğiniz veriler şifrelenerek sunucuya gönderilir, böylece araya bir saldırgan sızsa bile bu verileri okuyamaz kredi kartı bilgilerinizi alamaz. Alışveriş siteleri çeşitli ödeme seçenekleri sunarlar. Kredi kartı, banka havalesi ve kapıda ödeme en çok kullanılan yöntemler olmakla birlikte, en çok ilk iki yöntem tercih edilir. Bazı siteler havaleyle yapılan ödemelere indirim uygulamakta ve belli kredi kartlarına taksitlendirme yapabilmektedir. Kredi kartlarına taksit yapabilen bir sitenin büyük ihtimalle kendini kanıtlamış, güvenilir bir site olacağını hatırlatmalıyız. Tabii bu kural her site için geçerli olmayabilir. Kredi kartı bilgilerinizi girerken kart numarası ve son kullanma tarihi ile birlikte kartınızın CVC2 güvenlik kodu istenebilir. Kartınızda böyle bir kod yoksa o kartla alışveriş yapamazsınız. Öte yandan, bizim tavsiyemiz gerçek kredi kartınız yerine mümkünse ‘sanal kart’ kullanmanızdır.

İnternetten alışveriş yapıyorsanız kredi kartı ekstrelerinizi dikkatle kontrol etmenizde fayda var. Herhangi bir hatayla karşılaşırsanız önce hatanın sahibi olan firmaya, sorunu çözemiyorsanız bankanıza başvurabilirsiniz.
 

ONLİNE ALIŞVERİŞTE KREDİ KARTI KULLANMAK RİSKLİ MİDİR?     (Başa Dön)

İnternetten ilk kez alışveriş yapmayı düşünenlerin akıllarına en çok “İnternetten online alışverişte kredi kartımı kullanmam riskli olabilir mi?” sorusu gelecek ve bu soruya tatminkar cevaplar bulamadıkça internetten alışverişin imkanlarından faydalanamayacaklardır. Ancak bunun yanında daha az riskli ve olabilecek diğer soruları da unutmamak gerekir. Alışveriş yapacağımız siteye nasıl güveneceğim, siparişlerimin gelip gelmeyeceğinden ya da bana ulaşan ürünün sitede belirtildiği gibi olup olmayacağından nasıl emin olacağım?” soruları da diğer önemli cevap bekleyen sorulardır.

Ciddi olarak bu işi yapan online alışveriş siteleri kredi kartı bilgilerini doğrudan bankaya iletmektedir; bir diğer değişle, bu bilgiler tüzel kişilikleri bankalar tarafından onaylanmış olan firmalar aracılığı ile bankaya iletilmektedir. Fiziksel olarak kart bilgilerinizi kime verdiğinizi görmeseniz de, bilmelisiniz ki, bankanın onaylayıp kabul ettiği bir firmayla çalışmaktasınız.

İNTERNETTE GÜVENLİ ORTAM SSL (SECURE SOCKET LAYER) BAĞLANTI PROTOKOLÜ:     (Başa Dön)
İnternette bilgilerin karşı tarafa güvenli iletimi SSL (Secure Socket Layer) ve SET adı verilen bağlantı protokolleri kullanılarak sağlanır. Ancak SET şifreleme protokolü fazla kullanılan bir yöntem değildir.

Netscape tarafından geliştirilen SSL (Secure Socket Layer) şifreleme yöntemi hemen hemen bütün tarayıcılarda standart olarak bulunmaktadır. SSL en basit anlatımıyla, yazmış olduğunuz bilginin sadece karşı tarafta (bu durumda sözkonusu taraf banka) deşifre edilebilecek şekilde şifrelenerek gönderilmesidir. SSL kullanımı ile hangi iki adres arasında bilgi iletişimi yapılacağı sabittir. Bilgi firmanın web alanından bankanın adresine iletilecektir. Gönderilecek olan bilgi otomatik olarak şifrelenir ve ancak önceden belirlenmiş olan gönderilen adreste yani bankada deşifre edilebilir. Bu bize kredi kartı bilgilerimizin üçüncü şahısların eline geçmeyeceğini garantiler. Gelen bu talebe banka olumlu ya da olumsuz bir yanıtla firmanın sayfasına geri gönderir ve sayfada siparişinizin onaylandığı ya da siparişinizin onaylanmadığı mesajını alırsınız. Firma kart bilgilerinizi alıp daha sonra çekim yapmaz, bu işlem o anda banka ile iletişim kurmak suretiyle anında, saniye ile ifade edilebilecek çok kısa bir an içerisinde gerçekleşir. Gerçek pos makinesinden kartınızı geçirmek gibidir ki, internette kullanılan bu sisteme Sanal Pos adı verilmektedir. Eğer site sanal pos kullanarak çalışmıyorsa büyük ihtimalle amatördür ve SSL de kullanmıyordur. SSL kullanıyor diyelim; sanal pos ile çalışmıyorsa kart bilgilerinizi kaydetmesi gerekecektir ki bu tür sitelerden alışveriş yapmamanızı zaten özellikle tavsiye ediyoruz. SSL şifreleme ile birlikte Sanal Pos kullanımının birlikte olması, maksimum alışveriş güvenliğinin sağlanması için kesinlikle şarttır.

Şifrenin zorluğu, şifrelemede kullanılan anahtar uzunluğuna göre değişmektedir. Şu anda genel olarak kullanılan değerler 40bit ve 128bit'tir. 40bit'e pek rastlamayacaksınız çünkü uzun bir zamandır 128bit neredeyse standart haline geldi. Her iki değer de yüksek bir şifreleme içerir ki bilgi bir başkasının eline geçse bile bu bilginin çözülmesi yıllarca sürebilecek bir zaman alır ve oldukça da yüksek bir maliyet gerektirir.

İnternetten güvenli alışveriş imkanı sunan siteler geçerli bir SSL sertifikasına sahip olmalıdır. Bu sertifikaya sahip olan her site bunu genelde ana sayfasında açıkça belirtir. Bu güvenlik sertifikaları farklı güvenlik firmaları tarafından sağlanabilir. Güvenlik sertifikası sağlayan başlıca kurumlar ise şunlardır:

• COMODO http://www.comodogroup.com
• VeriSign http://www.verisign.com
• Thawte http://www.thawte.com
• GlobalSign http://www.globalsign.com
• TRUSTe http://www.truste.org

Sertifika sağlayan kurumlar burada belirtilenle sınırlı değildir. Kullandığınız alışveriş sitelerinde burada belirtilenlerden farklı güvenlik sertifikalarıyla karşılaşmanız da mümkündür. Bu durumda sertifika sağlayıcı güvenlik firmasının WebTrust'a bağlı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.

Bir istisna durum olarak da; alışveriş yapacağınız bazı online alışveriş siteleri kredi kartlı ödeme sayfalarında, yayınlama hizmetlerini yapan sunucu firmanın sertifikasını ortak olarak kullanabilir ya da SSL sertifikası almaya gerek olmaksızın ödemelerini doğrudan bankanın güvenlik sertifikasına sahip ortak ödeme sayfasından alıyor olabilir. Bu durumda sayfalarında SSL sertifikası logolarını görmemeniz mümkündür. Sayfada bu logoları görmek sitenin güvenli olduğunun; logo olmaması ise tek başına sayfanın güvenli olmadığının ispatı değildir. Ancak tıklanabilir sertifika logosunun olması, firmanın profesyonel çalıştığına dair bir ipucu olarak kabul edilebilir. Bunların sizin tarafınızdan kontrol edilmesi gereklidir.

Alışveriş sitelerinde en sık göreceğiniz sertifika logolardan bazıları şunlardır:

* Aynı logoların farklı versiyonları da olabilir. Girdiğiniz alışveriş sitelerinde farklı sertifika sağlayıcı firmaların da farklı logoları da yer alabilir. Burada listelenenler sadece örnek olarak gösterilmektedir. Sitelerde mutlaka burada listelenen logoları görmeniz gerektiğini düşünmeyiniz.

SSL SERTİFİKASI KONTROLÜ:     (Başa Dön)
Alışveriş sitelerinde 128bit SSL logolarını görüyorsunuz, peki gerçek olup olmadığını nasıl kontrol edeceksiniz? Sadece bu logoyu görmeniz yeterli değil. Logolar kolayca kopyalanıp herhangi bir sayfaya eklenebilir, bu nedenle tek başlarına bir anlam ifade etmezler. Bu logolara tıklanabilir olmalıdır ve tıkladığınızda da güvenlik ile bilgiler veren sitenin bir başka sayfası ya da sertifika firmasının ana sayfası açılmamalıdır! Açılmamalıdır derken, bir kural olarak değil elbette, olması gereken bu değildir. Açılması gereken sayfa; sertifika sağlayan kurumun; logoyu tıkladığınız sitenin adresini onaylayan bir kontrol sayfası olmalıdır. Yine de; logo tıklanabilir olmasa da ya da tıkladığınızda biraz önce belirttiğimiz diğer sayfalar açılsa da çok önemli değil, hemen sitenin güvensiz olduğunu düşünmeyin. Ancak, amatör bir alışveriş sitesiyle karşı karşıya olduğunuzu düşünmeniz yanlış olmaz.

Önemli olan, sitede kredi kartı bilgilerinizi yazacağınız sayfada SSL güvenliğinin sağlanmış olmasıdır. Kontrol için tarayıcınızın altında gördüğünüz durum çubuğunda, diğer sayfalarda iken görünmeyen sarı bir kilit simgesi belirmesi gerekir. Bu simgeyi çift tıkladığınızda ise bir pencere açılır. Bu açılan pencerede, o anda bulunduğunuz web sayfasının adresi Issued to : yazıyor olmalıdır. Altındaki satırda sertifikayı veren kurum Issued by : belirtilir. En alt bölümde ise sertifikanın hangi tarihler arasında geçerli olduğu belirtilmektedir. Sertifikada belirtilen adres bulunduğunuz sitenin adresi ise ve sertifika süresi dolmamış ise bu sertifika geçerli bir sertifikadır, aşağıdaki ikinci şart da sağlanıyor ise güvenle bilgilerinizi girebilirsiniz.

Ancak Mozilla Firefox tarayıcılarda kilit simgesi ve sertifika farklı görünür. Kilit simgesinin yanında hangi sitede olduğunuz belirtilmektedir. Bu bölüme çift klik yaptığınızda sayfa hakkında bilgi veren tarayıcı kutusunun Security / Güvenlik bölümü açılır ve sitenin güvenli iletişimi sağladığını onaylar. Buradaki View / Göster butonuna tıkladığınızda sertifikayı görmeniz ve detayları incelemeniz mümkündür.

Kredi kartı bilgilerinizi yazacağınız sayfa pop-up şeklinde yeni bir sayfada açıldıysa dikkatli olmalısınız. JavaScript kullanılarak açılan sayfalarda hem adres çubuğu hem de durum çubuğu taklit edilebilir. Yine JavaScript ile, kilit simgesine tıkladığınızda sahte bir sertifika size gösterilebilir. Eğer site, güvenip güvenemeyeceğinizi bilmediğiniz bir site ise kart bilgilerinizi yazmamanız tavsiye edilir. Eğer deneyimli bir internet kullanıcısı iseniz bunu kolayca fark edebilirsiniz: Sertifika penceresi işletim sisteminin bir parçası gibi hemen açılmaz, bir web sayfası gibi -imaj içerdiğinden dolayı- daha yavaş yüklenir. Konuyla ilgili olarak ContentVerification web sitesini inceleyebilirsiniz.

SSL güvenliği kart bilgilerinizin üçüncü şahısların eline geçmesini engelleyecektir. Peki acaba alışveriş yaptığınız sayfa bu bilgileri doğruca bankaya mı iletiyor yoksa şifrelenmeden önce kaydediyor mu? Firmaya güvenseniz bile elbette bu bilgilerin kaydedilmemesi daha doğrudur. Alışveriş yapacağınız sitenin kredi kartı bilgilerini kaydedip kaydetmediği; sitenin yardım bölümünde, alışveriş sepetinde ya da kart bilgilerinin istendiği sayfada belirtiliyor olabilir. Eğer sitede kart bilgilerinin kaydedilmediğine dair bir bilgi yoksa, kaydettiğini varsayabilir ya da mail ile bilgi isteyebilirsiniz. Özellikle, her ay ya da belirli zaman dilimlerinde çekim yapılması muhtemel olan hizmet satışlarında kart bilgileri kaydedilmektedir ancak bir ürün siparişi verdiğiniz sitenin bu bilgileri kaydetmesi tamamen gereksizdir, sorumluluk gerektirir ve durumdan şüphelenmeniz gerekir.

SSL güvenliği sunmayan bir sayfada kesinlikle kredi kartı bilgilerinizi yazmayın. Online ticareti ciddi olarak yapan bir firma zaten sizden SSL güvenliği sunmadan bu bilgileri istemeyecektir. Ancak, güvenlikten habersiz ve internette tecrübesiz bazı firmalar bu bilgileri mail aracılığıyla alıp, gerçek pos makinasına bilgileri girmek suretiyle çekim yapabilmektedir. İyi niyetli çalışıyor olsalar bile, güvenlik açısından bu durum son derece sakıncalıdır.

ALIŞVERİŞ YAPMAYI DÜŞÜNDÜĞÜNÜZ INTERNET MAĞAZASI HAKKINDA BİLGİ SAHİBİ OLUN:     (Başa Dön)

Sözkonusu mağazadan daha önce alışveriş deneyimi yaşayan bir tanıdığınız varsa ona danışabilirsiniz. Mağaza teslimat süresine sadık mı ya da ödeme işlemlerini sorunsuz yürütebiliyor mu? Mağaza web sitesinde künye bilgilerinin, açık adres bilgisinin ve gerektiğinde başvurulacak yetkililerin isim ve telefonlarının açık bir şekilde listelendiğinden emin olun. Daha önce adını duymadığınız bir yerden alışveriş yapmayı düşünüyorsanız, hiç olmazsa bir e-mail göndererek size cevap vermelerini bekleyin.

BİRİM FİYATLARI VE ALIŞVERİŞİNİZİN TOPLAM TUTARINI KONTROL EDİN:     (Başa Dön)

Satın alacağınız ürün ya da ürünlerin yaklaşık fiyatları konusunda mutlaka önceden bir fikir sahibi olun. Fiyatların döviz cinsinden olup olmadığına, döviz cinsinden ise hangi döviz cinsinden olup nasıl bir kurla çarpıldığına dikkat edin. Fiyat karşılaştırması yaparken de, fiyatların katma değer vergisi dahil mi yoksa hariç mi olduğunu göz önünde bulundurun. Çünkü ülkemizde yürürlükte olan KDV oranları, neredeyse ürün bedellerinin dörtte birine ulaşacak boyutlarda. Ayrıca, toplam rakamın her bir ürün bedelinin toplamından farklı olup olmadığına ve eğer farklı ise bu farkın kargo bedeli ya da kredi kartı komisyonu gibi faktörlerin hangileri sonucu oluştuğuna özellikle dikkat edin. 

TESLİMAT, İADE VE GARANTİ KOŞULLARI HAKKINDA BİLGİ SAHİBİ OLUN:     (Başa Dön)

Siparişinizin elinize ne zaman ve nasıl ulaşacağını iyice anlayın. Sorunlu bir ürün teslim aldığınızda nereye ve nasıl iade edebileceğinizi, paranızın ne kadarını geri alabileceğinizi iyice belirleyin. Bazı koşulsuz iade kampanyalarında ürün bedelinin tamamı iade edilirken, yüksek bir kargo ve paketleme ücreti konulup o kısmın iade edilmediğini gözden kaçırmayın. Ürün iadesi ile ilgili konularda Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ya da Tüketici Koruma Derneği kaynaklarına başvurabilirsiniz.

GİZLİLİK İLKELERİNİ GÖZDEN GEÇİRİN:     (Başa Dön)

Alışveriş yaptığınız mağazanın kişisel bilgileriniz ve onların korunması ile ilgili açık bir politikası ve buna ait bir beyanının sitesinde bulunması gerekir. Böylelikle kredi kartı numaranız, adres bilgileriniz, e-mail adresiniz gibi özel ve önemli bilgilerinizin gizliliği konusunda mağazanın başlangıç düzeyinde sorumluluk sahibi olup olmadığı konusunda bir fikir edinebilirsiniz.

SİPARİŞ NUMARANIZI KAYBETMEYİN:     (Başa Dön)

İnternet üzerinden alışveriş, alışveriş hizmeti sunan site ve alışveriş yapan kullanıcılar tarafından kurallara uyulduğu sürece oldukça ekonomik ve güvenli bir alışveriş yöntemidir. Ancak beklenmedik durumlara karşın internet üzerinden alışveriş yaptığınızda, siparişinizi takip edebilmeniz için size bir referans numarası verilir. Bu numara büyük ihtimalle e-posta adresinize gönderilir ve sitedeki hesap sayfanızda da saklanır. Ama her ihtimale karşı numarayı bir yere not almanız yararlı olacaktır. Siparişinizi büyük ihtimalle sorunsuz olarak alacaksınız ama herhangi bir sorunla karşılaşırsanız müşteri temsilcisine bu numarayı bildirmeniz gerekebilir. Bu numarayı elektronik posta adresinizde saklayabileceğiniz gibi farklı bir yere de not edebilirsiniz.

İnternet üzerinden satın aldığınız malların teslimatında paketi kargo görevlisinin yanında hemen açarak ürünü kontrol edin. Eğer üründe herhangi bir sorun varsa bir tutanak düzenleyerek ürünü teslim almayın, kargo görevlisi vasıtasıyla firmaya iade edilmesini isteyin.

SANAL KREDİ KARTLARI NEDİR? NASIL KULLANILIR?     (Başa Dön)

Sanal kredi kartı, mevcut kredi kartı hesabınıza bağlı olarak sanal alışveriş ortamlarında kullanılmak üzere bankanız vasıtasıyla oluşturup harcama limiti belirleyip kapatabildiğiniz farklı kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik numarasından oluşan bir güvenli alışveriş yöntemidir.

Türkiye’de hizmet veren pek çok banka, internetten güvenli alışveriş yapabilmeniz için ‘sanal kredi kartı’ hizmeti sunmaktadırlar. Bu hizmet ücretsiz olup kredi kartını kullandığınız bankaya bir başvuru yapmanız gerekebilir. Bu konuyla ilgili bilgi için bankanıza başvurabilirsiniz. Eğer bankanızda sanal kart hizmeti yoksa, internet üzerinden yaptığınız alışverişlerde düşük limitli tek bir kart kullanarak olası riskleri en aza indirebilirsiniz.

Sanal kartların en belirgin özelliği, gerçek kredi kartınıza bağlı olarak çalışmaları ama tamamen farklı bir numara, son kullanma tarihi ve güvenlik koduna sahip olmalarıdır. Bu kartların fiziksel bir kopyası yoktur, kart bilgileri size yazılı olarak verilir.

Sanal kartın bakiyesi normal zamanlarda 0 (sıfır)’dır. Yani siz bir limit belirleyene kadar o kartla alışveriş yapılamaz. Bu da kart bilgilerinizin çalınması veya fazla para çekilmesi riskini ortadan kaldırır. Sanal kartınızla alışveriş yapmak istediğinizde, öncelikle satın alacağınız ürüne karar verip ödeyeceğiniz tutarı tespit etmeniz ve kredi kartını kullandığınız bankanın online internet bankacılığı sitesine girerek kartınız için ödeyeceğiniz tutar kadar yeni bir limit belirlemeniz, alışveriş tamamlandıktan sonra da limiti sıfırlamanız yeterlidir. Bu işlemler oldukça hızlı yapılabilmekte ortalama 1-2 dakika içinde tamamlanabilmektedir. Bu şekilde olası güvensiz bir alışveriş işleminden sonra hiçbir şekilde kredi kartı hesabınıza dolayısıyla size olumsuz bir yansımayası olmayacaktır.

3D SECURE GÜVENLİK ÖNLEMİ:     (Başa Dön)

Kart sahibi, kartını internet bankacılığı kanalıyla bankasına kaydettirir. Kartına bağlı bir şifre ve bir güvenlik sorusu ile bu soruya bir cevap tanımlar.

Kart sahibi, sisteme uyumlu sanal işyerinde alışverişini yapar ve ödeme bölümüne geçer.

Kart sahibinin karşısına, bankası tarafından, işlem şifresini soran bir ekran açılır.

Kart sahibi şifresini girerek işleme devam eder. Şifre, banka tarafından doğrulanınca işlem tamamlanır.

(Başa Dön)